We zijn gered!

Preek uit de Kerstnachtdienst in Everdingen over Mattheus 1:18-25 en Titus 2:11-14.

Georges de La Tour – De droom van Jozef (ca. 1640, Musée des Beaux-Arts, Nantes)

 

Gemeente van Jezus Christus,

We zijn gered! Dat hebben de Yezidi’s vast geroepen toen vorige week de Koerdische strijders eindelijk een vluchtweg openden.[1] De Yedizi’s, een Irakese bevolkingsgroep, zaten sinds augustus vast op de berg Sinjar in het noorden van Irak, omsingeld door de strijders van IS. In doodsangst. Want IS dreigde hen te vermoordden. Maar nu is er voor hen een veilig heenkomen. We zijn gered!

Ja, dat is redding. Ontsnappen aan de dood.

Datzelfde woord ‘redden’, daar gaat het over met Kerst. ‘Jezus moet je hem noemen, Jozef!’ zegt de engel tegen hem in die nacht. Jezus. Dat betekent:

De HEERE redt. Want, zegt de engel: Deze Jezus zal zijn volk zaligmaken, dat is: redden. En zo lazen we in Paulus’ brief aan Titus, dat hij terugkijkend op het leven van Jezus zegt: ‘de zaligmakende, dat is reddende genade van God is verschenen aan alle mensen!’ Door de geboorte van Jezus is er redding voor alle mensen, voor ons allemaal! We zijn gered! Wij zijn gered!

Dan komen er wel vragen bij mij boven, en bij u vast ook: Hoe kan de geboorte van een kind 2000 jaar geleden ons vandaag redden. En: Waarom zouden wij gered moeten worden? Ja, Yezidi’s op een berg, omsingeld door vijanden, die moeten gered worden. Drenkelingen op zee. Daar kun je je iets bij voorstellen. Maar wij? Hier in deze sfeervolle Kerstnachtdienst? Wij lijken onszelf aardig te kunnen redden…

Inderdaad. Wij hebben het goed. Wij kunnen in alle welvaart en veiligheid Kerst vieren. Wij hoeven niet voor ons leven te vrezen. Maar dat hebben we toch echt aan Jezus te danken. Aan de redding die Hij bracht. Vóór Jezus in de wereld kwam, was de wereld hard. In ons land leefden de Germanen en Bataven. Heidense culturen, met heidense religies.  In de omgang met elkaar gold het recht van de sterkste. Op zwakken, zieken, armen werd neergekeken. Eer en heldenmoed, daar draaide het om!

Door Jezus en de christelijke traditie is dat veranderd: Dat is allemaal begonnen met de geboorte van Jezus, God die een zwakkeling wilde worden, een arme baby, liggend in een kribbe, een onschuldig veroordeelde aan een kruis. Wij kennen nu daardoor ziekenhuizen, voedselbanken, goede doelen, passend onderwijs voor kinderen die niet zo goed mee kunnen komen, een VN-vredesmacht in Mali, een grondwet waarin vrijheid van godsdienst en levensovertuiging verankerd is, en een verbod op discriminatie. Al die dingen die wij ‘beschaafd’ noemen, waar onze samenleving op gebouwd is, die hebben hun wortels in het christendom.

Ja, daardoor zijn wij gered. Wij zijn gered. Méér dan wijzelf soms denken! Omdat we vergeten van hoe ver ook wij gekomen zijn… Laten we dat echt vieren met elkaar vandaag! Wij zijn gered!

Tegelijk denk je: ‘Ok, we hebben dan inderdaad veel gehad aan Jezus, maar hebben we er écht van geleerd? 2014 was toch niet echt het jaar van “vrede op aarde, in mensen een welbehagen”.’ Nee, inderdaad.

In Oekraïne was er het hele jaar door een burgeroorlog, uitzichtloos, aan de gang. Toen vlucht MH17 werd neergeschoten, heeft dat ons in Nederland geraakt: zoveel onschuldige slachtoffers. Velen van ons hebben hier aan de A2 gestaan en de stoet met rouwauto’s zien passeren. Toen kwam het heel dichtbij. Is er wel echt wat veranderd met die 1e Kerst, met de geboorte van Jezus, met de komst van God op aarde? De wereld ziet er niet echt gered uit…

Dat heeft alles te maken met de redding die Jezus komt bieden. Jezus is niet zomaar een redder van oorlog, van ziekte, maar een redder van zonde, zoals de engel zegt tegen Jozef. Nu is zonde best een moeilijk en hard woord. Zonde dat is alle gebrokenheid in de wereld, maar ook de gebrokenheid van ons innerlijk. Om je heen kijkend in de wereld en naar jezelf kijkend kun je niet ontkennen dat er ergens iets grondig mis is, dat zonde veel kapot maakt.

In Titus lazen we dat ‘de zaligmakende genade van God is verschenen aan alle mensen, en leert ons  de goddeloosheid en  de wereldse begeerten te verloochenen’. Dieper dan de problemen die langskomen op het NOS-journaal, is het probleem in de wereld de ‘goddeloosheid’. Daarmee bedoelt Paulus dat mensen God niet kennen, God missen, van God los zijn. Dat de wereld ‘God-loos’ is. Leeg van God. Tot in ons menselijk hart toe.

Kerst pakt dat probleem bij de wortel aan: In die God-loze wereld, wordt God geboren, komt God toch!

Maar redding van zonde, dat gaat niet in één klap. In de brief aan Titus lazen we dat het een heel persoonlijk leerproces is: de komst van Jezus Christus de Zoon van God ‘leert ons  de goddeloosheid en de wereldse begeerten te verloochenen en in deze tegenwoordige wereld bezonnen, rechtvaardig en godvruchtig te leven’.

Op de basisschool in groep 3 leer je lezen en schrijven. Hoe werkt dat? Laat de juf enkel de letters zien van A tot Z, en kun je dan meteen lezen en schrijven? Nee, letter voor letter moet je oefenen. Schrijfschriftjes vol met krullen en letters. Spellingregels. Grammatica. Je moet het je eigen maken. Je moet het leren.

Zo werkt het met Kerst ook: De verschijning van Jezus Christus op aarde maakt volgens Paulus niet in één klap alles goed. Nee, Kerst is het begin van een leerproces, een begin van verandering van de wereld. Toen is het wel echt begonnen, dat zien we om ons heen in de wereld! En dat merken we in deze dienst, waar we voor God kunnen zingen! De wereld is niet meer ‘God-loos’!

Maar het moet ook in uw en mijn leven Kerst worden. Dat wil zeggen dat je gaat leren, dat je ook zelf gaat veranderen.

Het licht van Kerst laat ons zien dat we goddeloosheid en wereldse begeerten moeten verloochenen/verwerpen. We moeten nu afstand nemen van alles wat ons van God af kan houden. En we mogen leren ons aan God toe te wijden, ons toe te leggen op waarlijk christelijk leven. Paulus noemt daarbij de deugden: bezonnen, rechtvaardig en godvruchtig.

Bezonnen dat is de houding naar jezelf toe: leren jezelf onder controle te hebben. Dat je je niet laat leiden door je drift, door je nukken, dat je niet woorden eruit flapt waar je later spijt van hebt, dat je je niet laat leiden door zin of plezier, maar dat je oprecht Jezus Christus wilt volgen en je gedrag daarop aanpast.

Rechtvaardig, dat gaat over je omgang met andere mensen: eerlijk leren zijn, relaties goed houden en goed maken, bereid om in de bres te springen voor verdrukten en voor hen oog leren krijgen.

En godvruchtig, dat gaat over je houding naar God toe: leren om Hem toegewijd te zijn, je levensvervulling erin vinden om Hem te dienen en lief te hebben.

Dat is Kerst: niet alleen dat kind in de kribbe, maar dat in die kribbe ‘de reddende genade van God verschenen is’, die ons de ogen opent, die een verandering in ons hart en leven brengt. Dat kind, Jezus Christus, redt ons door een leerproces van onze zonden, en leidt ons naar het goede leven met God.

Daarin zijn wij gelukkig niet aan onszelf overgeleverd. Kerst is niet iets van lang geleden, waar wij nu zelf en alleen mee aan de slag moeten. Dan is het geen redding meer. Dan gaat de vreugde er ook helemaal uit. Zonder leraar voor de klas wordt het met het leren niet zoveel. Je leert niet lezen en schrijven als er niet een juf is die je geduldig helpt, je fouten corrigeert. Je hand meestuurt bij het schrijven van de eerste letters.

Dat leren, dat is niet alleen het verloochenen/verwerpen van goddeloosheid en het je eigen maken van godvruchtigheid, het is ook verwachten, zegt vers 13, het ‘verwachten van de zalige (=reddende) hoop en verschijning van de heerlijkheid van de grote God en onze Zaligmaker (=Redder), Jezus Christus.’

Het Kerstkind is nog steeds onze Redder, onze leraar. Wij verwachten de verandering niet van onszelf, maar van Hem. Het kind van Bethlehem leeft! Daarom vieren wij na 2000 jaar nog Kerst. Hij heeft ons niet aan ons lot overgelaten, maar is vandaag onder ons met Zijn Geest, en is in ons leven bezig met redden.

Hij heeft zichzelf gegeven aan het kruis, om ons vrij te kopen, te verlossen van alle wetteloosheid, zegt vers 14. Maar dat is niet toen voltooid. Nog steeds is Hij bezig voor Zichzelf een eigen volk te reinigen: Jezus’ missie is het bevrijden én schoonmaken van ons leven. Tot heel de wereld gered is!

Wat zien wij daarvan? Van de activiteit van onze Redder? Die vraag kun je maar het beste dichtbij jezelf houden. Schiet het in uw leven een beetje op met dat leerproces? Leren verloochenen, leren godvruchtig te leven, leren verwachten?

Paulus schrijft dit gedeelte aan Titus omdat er in de gemeente waar hij werkte mensen waren die dachten: ‘Jezus is gekomen naar de wereld. Is gestorven aan het kruis. Zonden vergeven. We zijn gered! Klaar is kees. We vieren Kerst en Pasen als feiten die achter ons liggen en dan gaan we weer over tot de orde van de dag. En we kunnen dan doen wat we willen, want het is toch allemaal in orde.’

Nee, zegt Paulus dan, ‘Titus, je moet de gemeente leren, dat het Kerst moet worden in ons leven. En dat het Kerst moet blijven. Het hele doel van de komst van Gods Zoon,’ zegt Paulus, zo vinden we in vers 14: ‘opdat wij voor Hem een eigen volk zijn, ijverig in goede werken.’ De redding die Jezus biedt, die wil ons helemaal meenemen in een nieuwe levensstijl. Een leven lang leren.

Kerst is onze redding. We zijn gered! Omdat er nu een Redder is. Maar Kerst is dan ook: We zijn gered aan het worden! We zijn onderweg met Hem en met elkaar. Dat moeten we niet vergeten. We moeten discipelen worden, volgelingen van het Kerstkind. Hij stimuleert ons om te oefenen in goede werken, om daarin ijverig te zijn, discipline te tonen, vol te houden. En Hij raapt ons op als wij falen of vallen.

Daarom is Kerst zo’n groot feest. We zijn gered én we worden gered.

Amen

[1] http://nos.nl/artikel/2009701-koerden-openen-vluchtweg-voor-jezidi-s-op-sinjar.html

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s