De ijzeren vuist

Homilie uit de herdenkingsmis te Beringen, 6 september 1944 – 2016. Over Mattheus 20,20-28 en Filippenzen 4,6-9.

image description

Geliefde mensen,

‘Gij weet dat de heersers over de volkeren hen met ijzeren vuist regeren en dat de groten misbruik maken van hun macht over hen. Dat mag bij u niet het geval zijn;’

Als we naar die woorden van Jezus hadden geluisterd, hadden we hier vandaag niet gezeten. Met huivering denken we terug aan de ijzeren vuist van het nazisme. Maar net zo goed gaan onze gedachten uit naar de voortgaande strijd in Syrië, Jemen, Centraal Afrika, Oekraïne. De lijst is lang van plaatsen waar de ijzeren vuist heerst.

2000 jaar geleden klonken deze woorden van Jezus in de straten van het oude Israël. Ze werden onthouden door Zijn leerlingen, omdat ze er ‘iets’ in zagen. Een hemelse wijsheid. Ze werden genoteerd om ze te bewaren voor de generaties na hen, voor ons, vandaag. Maar wordt er geluisterd? Toen… en vandaag?

De moeder van Jakobus en Johannes heeft voor haar 2 zoons gevraagd om de ereplekken naast Jezus. Zij, en alle leerlingen, zijn op dat moment nog in de veronderstelling dat Jezus, die op weg is naar Jeruzalem, daar tot koning gekroond zal worden en de Romeinen uit het land zal verjagen.

Jezus probeert keer op keer duidelijk te maken dat dát niet is wat Hij voor ogen heeft. Niet het recht van de sterkste moet regeren. Niet de wapens. Maar de liefde.

Ik denk dat wij het daar allemaal wel mee eens zijn. We zien de waarheid van Jezus woorden, van Paulus’ woorden ook uit Filippenzen 4: Dat vrede gevonden wordt als wij ons richten op wat goed is, waar, edel, rechtvaardig, zuiver, beminnelijk, eervol, deugdzaam.

Het lijkt een open deur. Maar het is allerminst vanzelfsprekend dat wij ons daarop richten. Laten we onszelf daarin ook niet voor de gek houden. Die twaalf leerlingen van Jezus zijn een doorsnede van de mensheid. Als die 2 leerlingen de plekken naast Jezus hebben gevraagd, dan zijn de andere 10 kwaad op hen. Niet omdat zij het moreel afkeuren wat die 2 broers doen, maar omdat zij in feite bang zijn dat hun eigen plek in gevaar komt. Met andere woorden: zij zijn ieder voor zichzelf bezig.

Dichtbij Jezus terecht komen, dát is op zichzelf nobel en vroom, daar is niets mis mee. Zoals er niets mis mee is dat wij vandaag hier ook ereplaatsen hebben voor de helden van de bevrijding, voor de militairen die hun leven waagden en gaven voor onze vrijheid.

Maar het is nooit hun intentie geweest, hun focus, hun doel. Ze hebben geen held willen worden, en juist daarom zijn ze het.oudstrijders,beringen

Want dat is de kern van wat Jezus vraagt: We moeten niet de meeste willen zijn, maar de minste. Niet de grootste, maar de kleinste. Niet de eerste, maar de laatste. Misschien zijn er hier wel mensen die zeggen: Ik hoef ook niet per se vooraan te zitten. Ik hoef niet de baas te zijn. En we willen allemaal onszelf wel eens dienstbaar opstellen. Als het toilet een keer schoongemaakt moet worden, dan wil je dat best wel een keer doen. Daar voel je je niet te goed voor. Maar dan is een ander weer eens aan de beurt. Je hebt ook nog je eigenwaarde.

Jezus’ uitspraken zijn radicaler: je zult een dienaar, ja een slaaf van allen moeten willen zijn. In die tijd, slavernij was gewoon, was een slaaf een ‘nobody’, iemand zonder rechten, die alleen maar zuiver bestond voor anderen.

Zo totaal de aandacht op de ander richten. Jezelf vergeten. Dat is heldendom. Dat is sterker dan ijzeren vuisten van de heersers over de volkeren. Dat gedenken wij vandaag op 6 september. Met die onbaatzuchtigheid hebben de geallieerde militairen Beringen bevrijd. Het nazisme gebroken.

En zo heeft ook Jezus zichzelf sterker betoont dan de ijzeren vuist van het Romeinse Rijk. Jezus’ leven eindigde aan een kruis. Het Romeinse symbool van marteling en onderdrukking. Maar het is een symbool geworden van liefde, die groter is dan de dood. Jezus leeft voort als een held, in de kerk mag ik zeggen: Onze Held. Hij heeft de hoogste prijs voor ons betaald, het hoogste offer gebracht.

Het mag ons troosten en bemoedigen dat Jezus ons geen weg wijst die onbegaanbaar is. Als je om je heen kijkt in de wereld zou je moedeloos kunnen worden. Is het mogelijk te luisteren? Is het mogelijk de nederige weg te gaan? Ja. De Heer Jezus wil u helpen.

En dan begint het bij de focus van je leven, je blikrichting. Wat wilt u, wat wil jij bereiken in je leven? Wat heb je op het oog? Laat dat geen grote hoge doelen in de toekomst zijn, laat dat geen roem of status zijn. Voor je het weet loop je met je dromen en idealen anderen onder de voet. Worden jouw vuisten ook ijzeren vuisten. Laat het de ander zijn. De mens met wie je leeft. De mens die God je op je pad brengt. En die mensen zijn er genoeg. De vraag is of je ze ziet. Leer te kijken met mededogen en barmhartigheid.

Amen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s