De Grote Klimaatcrisis

Preek over Genesis 9:1-11 gehouden op verschillende plaatsen in de zomer van 2018.

Gerelateerde afbeelding

Gemeente van Jezus Christus,

  1. De Grootste Klimaatcrisis

De grootste klimaatcrisis hebben we gelukkig achter de rug: De zondvloed. Zo’n zeespiegelstijging als in de tijd van Noach zullen we niet meer meemaken. Als je er over nadenkt, moet het vreselijk geweest zijn. Alles dood. Alles verdronken. Iedereen verdronken. Misschien ga je wel naar zee op vakantie. In de zomer ziet de zee er prachtig uit: spelen op het strand, luieren in de zon, de golven vriendelijk om je voeten laten spoelen.

Maar altijd als je gaat zwemmen moet je uitkijken voor de kou, de golven en de stroming. In Genesis is de zee ook niet zomaar water: met de zondvloed keerde de aarde terug tot de woeste oervloed, de pure chaos van Genesis 1, toen er nog helemaal niets was. Genesis 9 is als het ware het moment van een nieuwe schepping: opnieuw worden water en land gescheiden, maakt God de wereld een bewoonbare plek. Opnieuw zijn daar alle dieren naar hun aard, die vanuit de ark hun leven hernieuwen. Opnieuw klinkt de zegen uit Gods mond, identiek aan Genesis 1: ‘Wees vruchtbaar, word talrijk en vervul de aarde.’

De grootste klimaatcrisis hebben we achter de rug… Misschien dat wij als christenen daarom niet zo gealarmeerd zijn door de centimeters zeespiegelstijging die in onze tijd mee maken. Vergeleken met de zondvloed waarbij de hoogste bergen bedolven raakten onder het water, krijg je van die paar centimeter net natte tenen. Hetzelfde geldt misschien wel voor de temperatuur en het weer van tegenwoordig: die paar graden extra zijn eigenlijk best prima…

Waarom zou je je daarover zorgen maken? Dat doen de meeste mensen dan ook niet. En christenen al helemaal niet. Want we mogen geloven dat heel de wereld in Gods trouwe hand is. God heeft Zijn regenboog in de wolken gegeven als teken van een eeuwig verbond dat het nooit meer zó zal gaan. Daar mogen we het mee doen. We mogen met verwondering om ons heen kijken naar de prachtige schepping waarin de zomer en winter, lente en herfst, warmte en kou, regen en droogte elkaar afwisselen. (Zo eindigt Genesis 8).

En misschien denk je: Ik heb ook wel grotere zorgen. Om mijn kinderen. Of juist om je ouders. Om ziekte en gezondheid. Hoe ik het financieel allemaal rond krijg. Omdat het niet zo lekker loopt op mijn werk. En de grootste zorg van allemaal: de zorg voor mijn ziel. Of het goed zit tussen God en mij. Of ik wel een bekeerd mens ben, een kind van God! Kijk, dán gaat het echt ergens over. Dan raakt het mij persoonlijk.

En toch: die aarde waarop wij leven, die gaat ons allen aan. Die vormt letterlijk de bodem van ons bestaan. Het huis waarin wij allen wonen. De aarde, die hele grote planeet, is letterlijk onze grootste zorg. En ónze zorg. Omdat hij aan onze zorg is toevertrouwd: dieren en planten, God heeft ze aan Noach en zijn nakomelingen, aan alle mensen gegeven, zegt vers 3. En geven heeft hier de betekenis: in beheer geven. Als rentmeesters met de opdracht er zorg voor te dragen, als gasten die genieten van de tafel van de Koning.

Misschien hebben jullie wel een vakantiehuisje gehuurd. Daar ben je een paar weken. En het is de bedoeling dat je als je weer naar huis gaat het weer heel, opgeruimd en netjes achter laat. Als God dat ook van ons vraagt in Zijn wereld, hebben we toch een probleem…

2. Apocalyptische tijden 

Want als je om je heen kijkt in deze wereld, is er wel heel veel stuk aan het gaan… We beleven de grootste uitstervingsgolf sinds het uitsterven van de dinosauriërs 65 miljoen jaar geleden. Stel je voor: volgens wetenschappers was er toen een meteorietinslag met de kracht van miljoenen atoombommen voor nodig, maar met 7 miljard mensen bereiken we hetzelfde effect. En er staat ons wat dat betreft meer te wachten: In Europa leven 75% minder insecten dan 20 jaar geleden en dat daalt nog steeds. De bijensterfte is enorm. Die kleine beestjes bevruchten wel ons groente en fruit en vormen de basis van de voedselketen.

Bij die ene graad temperatuurstijging blijft het niet. Dat is trouwens een gemiddelde over heel de aarde, over een heel jaar: dat sluit niet uit dat het aan de ene kant extreem warm, aan de andere kant extreem koud wordt. De Noordpool was afgelopen jaar gemiddeld 10 graden warmer dan normaal. Wij gaan het over enkele jaren meemaken dat er in de zomer helemaal geen ijs meer is, in de Alpen ook niet trouwens. Perioden van extreme hitte en droogte, zoals nu in Nederland, nemen elders al rampzalige vormen aan. Mensen sterven door hittegolven, vee sterft door droogte. De oceanen drijven vol plastic. Vogels en vissen vergiften en verstikken ervan.

Steeds meer landen in Europa hebben last van verwoestijning. Afrika zal verscheurd worden door burgeroorlogen om water en voedsel. De ontbossing van de wereld is afgelopen jaar wéér toegenomen. De regenwouden slinken met 10-tallen voetbalvelden per dag. Die zeespiegelstijging van een paar centimeter is het begin. Er zijn aanwijzingen dat de Zuidpool ook is begonnen te smelten. En Groenland ook. Als al het ijs alleen al op Groenland smelt, betekent dat een wereldwijde zeespiegelstijging van 6,7 meter. Daar is met dijken in Nederland niet tegenop te bouwen. En zelfs als dat zou lukken: het zou het einde betekenen van veel eilandbewoners en van complete landen als Bangladesh met al zijn miljoenen inwoners. Het einde ook van alle koraalriffen op aarde, de plekken met de meeste biodiversiteit.

Het is niet voor niets dat God tegen Noach in vers 2 zegt:

‘Vrees en schrik voor u zal er zijn bij alle dieren van de aarde en bij alle vogels in de lucht, bij alles wat over de aardbodem kruipt en bij alle vissen in de zee.’

Terecht ja. ‘Vrees en schrik’.

En we zijn in Europa nu al geschrokken van de vluchtelingen uit Syrië en Afrika, maar bereid u voor de komende decennia voor op de gevolgen van dit alles: complete volksverhuizingen, burgeroorlogen, de landkaart geleerd op school met topografie gaat veranderen. Als legerpredikant kom ik wel eens op scholen vertellen over mijn werk onder militairen. En standaard is de vraag: ‘Denkt u dat het nog een keer oorlog wordt in Nederland?’ Ja, zeg ik dan altijd. Ja. De 73 jaar vrede die we nu hebben is kwetsbaarder dan we denken. Zeker de jonge mensen hier in de kerk kunnen zich daar vast op voorbereiden.

Langzamerhand groeit het bewustzijn in de wereld en in Nederland dat het uit de hand gaat lopen. Maar voorlopig wil niemand pijnlijke maatregelen nemen. De VS stapte zelfs úit het klimaatverdrag van Parijs. De rijke landen willen niet eens de portemonnee trekken. Europa lijdt aan verlamde politiek door de angst voor de ‘mening van het volk’, populistische en nationalistische slogans doen het beter. Politici denken vooral aan hun partij en hun eigen carrière. Het gaat ons gewoonweg niet lukken om bij te sturen. We sturen aan op vernietiging.

We beleven apocalyptische tijden. En als u dat nog niet ziet: binnenkort wordt het veel erger. Kijk vast eens post-apocalyptische films als The Road (uit 2009) of Snowpiercer (uit 2013), Maze Runner, Oblivion, The Book of Eli, 2012, The Day after Tomorrow. Vaak is in de kunsten, ook in de bioscopen scherp te zien hoe het met onze wereld gesteld is…

En dat alles door onze ongebreidelde consumptiedrang, ons materialisme, onze vliegvakanties. Denk dan nog eens aan dat vakantiehuis wat je netjes achter moet laten… Wat bakken wij er dan van als nakomelingen van Noach in de wereld waar de regenboog van Gods trouw en belofte boven staat? We zijn het huis ons door God geleend vakkundig kapot aan het maken en het leven daarin te doden.

3. Vergelding van Godswege

En dan hebben we het alleen nog maar over de schade en het onheil dat we zélf over ons heen halen. Door milieuvervuiling, klimaatverandering, machtspolitiek. Maar dan heb je óók God nog. En God zal dan wel niet de wereld meer compleet vernietigen door watervloed, maar God is nog steeds dezelfde, die toornt over de zonde, die betrokken is op de wereld, die ingrijpt als het moet. Al het bloed dat op deze wereld vergoten wordt, dat is door Hem gegeven leven, dat is Hem heilig. ‘Ik zal vergelding eisen voor uw bloed.’

De mens is verbonden met de dieren en met de aarde. Wij delen het ‘geschapen’ zijn. Het ons geschonken bestaan. God beloofd dat Hij zijn hand nooit onder dat bestaan meer weg zal trekken. De aarde zal er blijven. Maar óp die aarde, tíjdens ons leven, grijpt God in als dat nodig is. Kijkt u maar mee in uw Bijbel. Een hoofdstuk later in Genesis 10, doet God dat al bij de torenbouw van Babel. In Genesis 19 vernietigd God Sodom en Gomorra met vuur en zwavel uit de hemel. Ten tijde van koning Achab werd het land Israël gestraft bij monde van de profeet Elia met een droogte die drie jaar aanhield (1 Koningen 17). Een eeuw later profeteert Jesaja vanwege de uitbuiting en het onrecht in het land, de exploitatie van de armen en de aarde (Jesaja 24,1.3-4):

Zie, de HEERE maakt het land leeg en verwoest het; het oppervlak ervan keert Hij ondersteboven, Hij verspreidt zijn inwoners. Het land zal volkomen leeggehaald en leeggeplunderd worden, want de HEERE heeft dit woord gesproken. Het treurt, verwelkt – dat land; hij verkommert, verwelkt – de bewoonde wereld;

We lopen niet alleen een keer tegen onszelf aan, tegen onze eigen zonde en rotzooi. Maar vooral, we lopen ook een keer tegen God zelf aan. ‘Ik zal vergelding eisen.’ Denk niet dat dat ‘oudtestamentisch’ is. De grootste waarschuwingen komen van Jezus zelf. Bijvoorbeeld uit Lukas 17 (17,26-30):

En zoals het gebeurde in de dagen van Noach, zo zal het ook zijn in de dagen van de Zoon des mensen. Zij aten, zij dronken, zij namen ten huwelijk en zij werden ten huwelijk gegeven tot op de dag waarop Noach de ark binnenging en de zondvloed kwam en hen allen om deed komen. Op dezelfde manier ook, zoals het gebeurde in de dagen van Lot: zij aten, zij dronken, zij kochten, zij verkochten, zij plantten, zij bouwden. Op de dag echter waarop Lot uit Sodom wegging, regende het vuur en zwavel uit de hemel en bracht hen allen om. Evenzo zal het zijn op de dag waarop de Zoon des mensen geopenbaard zal worden.

Evenzo! Bij de Zoon des Mensen. Bij Jezus Christus zélf. ‘Ik zal vergelding eisen.’ Zo kijken we tenslotte achter de schermen in de Openbaring aan Johannes, hoofdstuk 16 (4-9):

‘En de derde engel goot zijn schaal uit in de rivieren en de waterbronnen, en het water werd bloed. En ik hoorde de engel van de wateren zeggen: U bent rechtvaardig, Heere, Die is en Die was en Die zal zijn, dat U dit oordeel geveld hebt. Aangezien zij het bloed van de heiligen en van de profeten vergoten hebben, hebt U hun ook bloed te drinken gegeven, want zij verdienen het. En ik hoorde een ander bij het altaar vandaan zeggen: Ja Heere, almachtige God! Uw oordelen zijn waarachtig en rechtvaardig. En de vierde engel goot zijn schaal uit over de zon, en haar werd macht gegeven de mensen te verzengen met vuur. En de mensen werden verzengd door grote hitte. Maar zij lasterden de Naam van God, Die macht heeft over deze plagen, en zij bekeerden zich niet om Hem eer te geven.’

Als u zich geen zorgen maakt om de aarde, om de dieren, de platen, de natuur, om de mensheid, … als u zich geen zorgen maakt, zou ik me maar zorgen gaan maken… Als het niet vanwege uzelf is, dan wel vanwege God!

4. ‘God verdraagt’

Nu pas, nu ik dit voor u geschetst heb, nú pas, voelt u hopelijk hoe bijzonder Genesis 9 is. Hoe bijzonder die eenzijdige en onvoorwaardelijke toezegging van de Eeuwige, de Almachtige, Drie-enige God is, dat Hij ons trouw zal blijven. Dat Hij níet uit is op onze vernietiging. Dat Hij ons niet zal vernietigen.

Hoofdstuk 8 eindigt ermee, zoals hoofdstuk 6 begon: dat God zegt tegen zichzelf: ‘de gedachtespinsels van het hart van de mens zijn immers slecht, van zijn jeugd af’. Maar dat is geen reden voor God er nu toch echt definitief een punt achter te zetten. Nee, het onmogelijke gebeurt! God besluit het dan maar te verdragen.

Terwijl alles in die Alleenwijze en Algoede God in opstand komt tegen wat er op aarde gebeurt, waar zonde en gebrokenheid door ons, huishouden. Waar de aardbodem vervloekt is door onze zonden. Waar de schepping als in barensnood zucht. Daar staat God en Hij zegt in vers 7:

‘Wat  u betreft, wees vruchtbaar en word talrijk; breid u overvloedig uit op de aarde, en word talrijk daarop. En God zei tegen Noach en zijn zonen met hem: En Ik, zie, Ik maak Mijn verbond met u, met uw nageslacht na u, en met alle levende wezens die bij u zijn: de vogels, het vee en alle dieren van de aarde met u; van alles wat uit de ark is gegaan, tot alle dieren van de aarde toe.’

Dat zijn geen zoete woorden, dat is een wonder! Een wonder van genade. Een wonder van geduld en liefde. Van een God die tot in het diepst van zijn hart geraakt en gekrenkt, die als wij er misschien niet onder lijden wat er op aarde allemaal stuk gaat, wat er een pijn is en er een onschuldig bloed vloeit, die dan tóch ondanks alles volhardt in Zijn liefde en gunst. Die het op Zichzelf neemt eenzijdig, om de wereld te redden.

Want dat zit hier natuurlijk achter: God ziet dat de mens slecht is van zijn jeugd af aan. En dit hoofdstuk betekent niet dat God de handdoek in de ring gooit en zegt: Ach, laat ook maar. Nee, God besluit het te verdragen, het Zélf te dragen. De God van Noach, is onze God, is Jezus Christus, die aan het kruis ten onder gaat, de vernietiging draagt, de vernietiging van ons leven, van het leven van de vogels, het vee en alle dieren van de aarde. De zonden van de mensen, maar ook: de hele schepping draagt Christus op zijn schouders, gebukt onder het kruis.

Daarom zegt Hij het ook vandaag tegen jou, tegen u: ‘En Ik, zie, Ik maak Mijn verbond met u.’ Al is er alle reden voor Mij om een eind te maken aan uw leven. Ik kan het niet over Mijn hart verkrijgen. Ik ontferm Mij over u. Ik oordeel en ik straf! Ik eis vergelding! Maar Ik laat je nooit vallen. Ik laat je nooit los. Ik laat Mijn wereld, Mijn schepping nooit los. Dat kan Ik niet. Dat wil Ik niet. Ik stel Mijzelf ervoor garant.

5. Fragiliteit

Genesis 9 leert ons veel over God, over Zijn ongelofelijke genade, maar ook over de verbondenheid van al het leven, over de kostbaarheid van de schepping in Gods ogen, maar ook over onze fundamentele kwetsbaarheid. Bijna zonder uitzondering worden astronauten nadat ze de aarde vanuit de ruimte gezien hebben milieu-, klimaat-, schone energie-, ja levensactivist. Uit Nederland was dat met Wubbo Ockels en André Kuipers. Omdat ze gezien hebben dat dat kleine blauwe bolletje met een dun laagje zuurstof een unieke plek is in een bar koud en donker heelal. Een andere plek om te leven is er niet.

De Bijbel geeft als nog méér dan astronauten ooit kunnen zien. De Bijbel leert ons het leven, de mensheid, de schepping, deze aarde, zien door Zijn ogen.

Zoals wij, met heel de natuur en alle levende wezens, Zíjn grootste zorg zijn. Zo wordt het ook onze grootste zorg. Wij zuchten mee met de schepping. Wij verlangen naar de vernieuwing en herschepping op de jongste dag, waarop alles wat gebroken was heel zal worden. En ondertussen ontfermen wij ons, zoals Hij zich over ons ontfermt. Om heel te maken wat in onze macht ligt. En om heel te houden wat ons mogelijk is. Om te zorgen voor medemensen die geen plek en geen leven meer hebben. Gevlucht uit Syrie of Afrika, of waar dan ook vandaan. En het is helemaal niet gek je te dan bekommeren om de bijen en de vogels. Om je waterverbruik en je gasaansluiting.

Ontlopen we daarmee de apocalyptische taferelen van onze tijd en dé Apocalyps, het oordeel van God? Nee. God valt niet te ontlopen. Wij geloven ook niet in rechtvaardiging door goede werken. Wij geloven niet dat het met die slechte natuur van ons mensen wel goed komt als we maar ons best doen. We geloven in de redding, genade en ontferming van Jezus Christus, die zichzelf voor ons en Zijn hele schepping garant stelde tot in de dood. Wij volgen Hem op die weg, door Zijn oordeel.

Amen

Advertenties

Passie

Bezinningsdienst The Lion’s Rock Chapel (9 maart 2018)

Koffie en muffins

Muziek: George Michael – You Have Been Loved

Welkom en thema

Passie, dat is het thema vandaag. Passie, dat is je met alles wat je in je hebt inzetten voor het goede. Of in ieder geval voor wat jij denkt dat goed is. Het is mooi om het enthousiasme van alle nieuwkomers te zien. We horen in deze dienst over de ongelooflijke kracht daarvan. Passie heeft echter ook een tweede betekenis, namelijk ‘lijden’. En die twee hangen samen. In deze weken voor Goede Vrijdag en Pasen, zien we dat bij Jezus, die aan het kruis eindigt. Met gaan voor goed, maak je namelijk niet altijd vrienden. Herman van Veen bezingt die ‘vermoorde onschuld’, de ‘gedoofde passie’ in het lied Wie.

Theme-song Herman van Veen – Wie

Bijbelverhaal Lukas 23:33-46

Fundamenteel voor het christelijk geloof, maar ik denk ook voor onze Westerse cultuur, is het verhaal van de arrestatie, veroordeling en kruisiging van Jezus.

Opgepakt wegens ‘verstoring van de openbare orde’ omdat hij door zijn passie en succes te invloedrijk werd, veroordeeld wegens ‘godslastering’ door de Joodse leiders, werd hij overgedragen aan de Romeinen, die op dat moment de baas zijn, om de doodstraf te ontvangen:

‘Op een heuvel die de Schedel heet, hingen de soldaten Jezus aan het kruis. Ook de misdadigers werden aan een kruis gehangen. Het kruis van Jezus stond tussen de twee andere kruisen in. Jezus zei: ‘Vader, vergeef de mensen die mij doden, want ze weten niet wat ze doen.’ De soldaten verdeelden de kleren van Jezus onder elkaar door erom te loten. En het volk stond ernaar te kijken. Ook de leiders van het volk stonden naar Jezus te kijken. Ze lachten hem uit en zeiden: ‘Hij is toch de messias, de man die door God is uitgekozen? Hij heeft toch andere mensen gered? Dan moet hij ook zichzelf kunnen redden!’ …

Eén van de twee misdadigers die naast Jezus hingen, begon hem te beledigen. Hij zei tegen Jezus: ‘Jij bent toch de messias? Red dan jezelf en ook ons!’ Maar de andere misdadiger zei: ‘Houd toch je mond! Ook jij hangt aan een kruis, ook jij zult snel dood zijn. Ben je niet bang voor God? Wij zijn misdadigers en hebben onze straf verdiend. Maar Jezus heeft niets verkeerds gedaan.’ En tegen Jezus zei hij: ‘Wilt u aan mij denken wanneer u koning bent in de hemel? Jezus antwoordde: ‘Luister goed naar mijn woorden: Vandaag nog zul jij bij mij in de hemel zijn.’

Om ongeveer twaalf uur ’s middags werd het opeens donker in het hele land. Drie uur lang bleef het donker, omdat de zon geen licht gaf. En in de tempel scheurde het gordijn voor de heilige zaal doormidden. Toen riep Jezus: ‘Vader, mijn leven is in uw handen!’ Dat waren zijn laatste woorden. Zo stierf hij.’

Muziek De Dijk – Mag Het Licht Uit

Het wordt aardedonker. Alsof de zon het te schandalig vindt om te schijnen. Het is ook niet om aan te horen. Een gruwelijk verhaal. Soms kan het ook hier zomaar zijn dat je je even terugtrekt in je bubbel. Soms moet dat even. Daarom luisteren we eerst naar Mag Het Licht Uit van De Dijk.

Mijmering Passie

De dag dat Jezus stierf, vieren we nog elk jaar op Goede Vrijdag, de vrijdag vóór Pasen. Maar waarom noemen we die dag goed? Als je dit verhaal hoort/leest, lijkt er vooral veel mis te gaan. De goede Jezus, die preekte over liefde, wordt aan het kruis gehangen door de totalitaire Romeinse overheid. Het wordt nog benadrukt in dat gesprekje tussen die twee misdadigers links en rechts van Hem: Deze Jezus is onschuldig. Hoezo een Goede Vrijdag? En hoezo is dat kruis, dat martelwerktuig, het symbool van het christendom geworden, dat ik ook op mijn pak draag?

Dit verhaal is goed, omdat het in al zijn rauwheid en wreedheid ons mensen een spiegel voorhoudt en ons ontmaskert. Al te gemakkelijk kijken wij in onze wereld weg van het onrecht. Sluiten onze ogen voor het lijden van de mensen om ons heen. De confrontatie met dit verhaal, helpt ons alert te zijn op de processen die Jezus aan het kruis brachten.

Hoe gemakkelijk het soms is om een zondebok aan te wijzen. Een klokkenluider monddood te maken. Te gaan voor de macht in plaats van voor het goede. We zien hier het gevaar van een zwijgende meerderheid die niets doet.

Dit verhaal is goed, omdat het getuigt van een volkomen andere denkwijze en cultuur. Wij mensen zijn geneigd tot een ‘schaamtecultuur’ zoals dat heet. Een samenleving die gebaseerd is op prestatie, macht, status en eer. Als je fouten maakt, zul je je persoonlijk schamen, dan moet je boeten of er wordt wraak genomen of je hebt afgedaan… Dit verhaal van de kruisiging heeft onze Westerse cultuur veranderd in een ‘schuldcultuur’, die gebaseerd is op solidariteit en liefde. Jezus bidt zelfs voor degenen die hem kruisigen, en zegt de misdadiger een plek in de hemel toe als hij om genade vraagt. In het kort: Als je fouten maakt, is er altijd vergeving mogelijk en een nieuwe kans!

Dit verhaal is goed, omdat Jezus hier aan het kruis misschien een verliezer lijkt, maar een winnaar blijkt te zijn. De ‘wondertekenen’, het duister en het scheurende gordijn in de tempel, en na drie dagen ook zijn opstanding uit de dood, laten Gods goedkeuring zien over Jezus’ woorden en daden. De macht van de Romeinen, de schijnheiligheid van de Joodse leiders, de onverschilligheid van de massa blijken niet het laatste woord in deze wereld te hebben en geen gelijk te krijgen. De passie van Jezus voor het goede, voor vertrouwen, genade, voor liefde, blijken sterker dan het kwaad. Als gelovige zeg ik: God blijkt sterker dan ons kwaad.

Dit verhaal is goed, omdat die passie er dus voor zorgt dat wij hier vandaag zijn. Wij zijn hier op vredesmissie. Dat komt voort uit onze joods-christelijke cultuur die met dit verhaal begonnen is. Het zorgt ervoor dat wij geloven dat er hoop is voor een land dat in de vernieling ligt. Dat wij vertrouwen dat onze solidariteit met het Afghaanse volk wat uitmaakt. Dat komt allemaal van onze ‘schuldcultuur’, dat er een nieuwe start mogelijk is, vergeving, herstel, vrede. Persoonlijk ook: als het soms zo donker is, als je denkt dat het niks meer wordt voor jezelf, of voor een ander. Dan nog. Dan mag je leven op rekening van God. Van een ander. Dat is passie. Elke dag een geschenk, elke dag een nieuwe start. En gun dat ook een ander.

Muziek Christina Aguilera – Mercy On Me

Ook bekende popartiesten grijpen terug op zaken als schuld en vergeving, omdat we bij tijd en wijle allemaal verlangen naar een nieuwe frisse start. We luisteren naar Christina Aguilera .

Kaarsjes

Muziek: Caccini – Ave Maria

Gebed – Onze Vader

Uitsmijter Guus Meeuwis – Geef Mij Nu Je Angst

Zwakte, kwetsbaarheid, ze horen bij ons mens zijn. Laat het er ook maar zijn. Verzwijg het niet voor elkaar, schrijf elkaar niet af, geef elkaar een nieuwe kans.

Zegen

Laten Gods vrede en de rust van dit moment je lang bij mogen blijven.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

Selbstwertgefühl

Afgelopen zondag mocht ik de preek verzorgen in de Duitse dienst op Camp Marmal. Over 1 Petrus 1:13-21.

(NLD en ENG vertaling zie onder)

Brüder und Schwestern in Christus,

Was bist du wert? Was ist ein Leben wert? Wie misst man das? Ist ein Deutscher mehr wert als ein Afghane? Ein Soldat mehr als ein Bürger? Ein General mehr als ein Soldat? Wir messen gerne Dinge, quantifizieren sie. Aber was bist du wert? Schaust du dir deinen Gehaltszettel an? Oder deine Leistung? Tragen Sie einen Beitrag zu unserer Mission bei, zu unserer Gesellschaft oder zu den Menschen um Sie herum? Wir sind in unserer Zeit geneigt, den Wert der Menschen in wirtschaftlicher Hinsicht zu betrachten.

Was bist du wert? Wir sind vielleicht überhaupt nicht so weit von der Zeit des Petrus im Römischen Reich entfernt, wo man auf jedem Markt einen Mann, einen Sklaven für Silber und Gold kaufen konnte.

Peter hilft uns heute, uns selbst anders zu sehen. Er denkt, dass wir unseren Wert vollständig von etwas anderem ableiten. Wir werden nicht mit Gold oder Silber gekauft, sondern mit dem Blut Christi. Das klingt vielleicht düster für dich. Es bezieht sich auf den Tod Jesu am Kreuz, wo wir in diesen Wochen auf den Karfreitag zugehen. Im christlichen Glauben ist die Idee der Stellvertretung vorhanden: Eigentlich hätten wir für unsere Sünden bestraft werden sollen, aber Jesus hat dafür an unserer Stelle mit dem Tod bezahlt.

Wir wissen von einer solchen Vertretung als militärisches Personal, wenn Sie dank eines Kameraden, der sein Leben einsetzt, gerade noch rechtzeitig aus dem Krieg zurückkehren. Oder Medizin: Wenn Sie dank einer Herztransplantation eine zweite Chance bekommen. Dass du noch am Leben bist, ist so, als würdest du eine neues Leben bekommen. Dann erkennst du, dass dein Leben unglaublich teuer ist! Es ist bezahlt. Mehr als in Silber oder Gold zu messen.

Petrus erinnert die Gläubigen daran, die zu seiner Zeit Verfolgung und Widerstand erlitten. Und eine harte Zeit mit sich selbst hatten. Offensichtlich brauchen sie das. Und anscheinend brauchen wir es heute. Petrus wiederholt, was Gott für das Heil von dir und mir getan hat: Für alle Ewigkeit hat er sich entschieden, zu uns zu kommen, um uns seine Liebe zu offenbaren. Eine Liebe die über den Tod hinaus reicht. Wir brauchen nichts bei zu tragen, wir brauchen nichts zu tun. Gott ist wie ein Vater für uns, wir seine Kinder. Das ist uns zugesagt. Dort kannst du dein Leben und dein Selbstwertgefühl aufbauen. Von der Barmherzigkeit und Liebe Gottes, der dich auch am Auge hatte und hat.

Wenn du lernst, von dem Wert heraus zu denken, der deinem Leben gegeben ist, von der Kostbarkeit aus, dann gehst du auch pfleglich mit diesem Leben um. Von dem Wunder über den Reichtum des Lebens. Aus Ehrfurcht vor dem, was dir anvertraut wurde. Das meint Petrus mit "sei heilig, denn ich bin heilig". In diesem Zitat aus dem Alten Testament geht es weniger darum, heilig zu sein als moralische Vollkommenheit, sondern darum, das Leben von dem hohen Wert und der Bedeutung zu leben, die es hat. Heilig sein bedeutet die Berufung – wahrhaft Mensch vor Gottes Angesicht und für andere zu sein – wahr machen. Es wagen den Unterschied zu machen. Treu sein zu dem, was du bist und lass dich nicht von dem leiten, was andere über dich denken. Vielleicht ja, direkt vorgehen gegen die Kultur von „Messen ist Wissen“, gegen die wirtschaftliche Leistung, gegen „mehr ist besser“.

Was bist du wert? Unsere Leistungskultur bedeutet, dass viele Menschen mit einem geringen Selbstwertgefühl, mit Unsicherheit, mit einem Mangel an Selbstvertrauen kämpfen. Burnout, Stress und Depression sind die Hauptkrankheiten der westlichen Welt. Das ist kein Zufall. Natürlich ist das Evangelium kein Selbsthilfebuch, aber es macht deutlich, dass es eine Alternative gibt. Eine andere Art, über sich selbst nachzudenken.

Ob Sie es persönlich für sich selbst überzeugend finden, hängt von Ihrem Vertrauen in die christliche Sicht auf Jesus ab. Es gibt mir persönlich große Freude, Hoffnung und Zuversicht, mich durch den Wert zu tragen lassen, den Gott mir zuweist. Aber abgesehen davon, denke ich, gibt es einen Anstoß, deinen Verstand zu benutzen und dich nicht von dem Gedanken mitreißen zu lassen, dass du nur etwas in dieser Welt präsentierst, wenn du etwas erreicht hast.

„Setzt eure Hoffnung ganz auf die Gnade.“ Das heißt: Vertraue darauf, dass es tiefere Quellen gibt, die dein Selbstwertgefühl stützen. „So soll auch euer ganzes Leben heilig werden.“ Das heißt: Wag es, von diesen Quellen heraus zu unterscheiden. „Führt auch, solange ihr in der Fremde seid, ein Leben in Gottesfurcht.“ Das heißt: Bestaunen Sie das kostbare Leben, das Ihnen anvertraut wurde. Bei Gott, Vater, Sohn und Geist.

Amen

NLDse vertaling

Broeders en zusters in Christus,

Wat ben jij waard? Wat is een mensenleven waard? Hoe meet je dat? Is een Duitser meer waard dan een Afghaan? Een militair meer dan een burger? Een generaal meer dan een soldaat? Wij meten graag dingen, kwantificeren. Maar wat ben je waard? Kijk je dan naar je salarisstrookje? Of je prestaties? Som je je bijdrage op voor onze missie, de samenleving of de mensen om je heen? We zijn in onze tijd geneigd naar de waarde van mensen te kijken in economische termen. Wat ben je waard? Zover zitten we misschien nog helemaal niet af van de tijd van Petrus in het Romeinse Rijk waar je op elke markt voor wat zilver en goud een mens, een slaaf, kon kopen.

Petrus helpt ons vandaag op een hele andere manier naar onszelf te kijken. Hij vind dat wij onze waarde totaal ergens anders aan ontlenen. Wij zijn niet gekocht met goud of zilver, maar met het bloed van Christus. Dat klinkt je misschien luguber in de oren. Het verwijst naar de dood van Jezus aan kruis, waarbij we in deze weken voor Goede Vrijdag stil staan. In het christelijk geloof is de gedachte van de plaatsvervanging aanwezig: Eigenlijk hadden jij en ik voor onze zonden gestraft moeten worden, maar Jezus heeft daarvoor in onze plaats met de dood betaald. Zo’n plaatsvervanging kennen wij als militairen misschien als je dankzij een collega die zijn leven geeft, zelf op het nippertje uit de oorlog terugkeert. Of medisch: als je dankzij een harttransplantatie een tweede kans krijgt. Dat je dan nog leeft, dat is alsof je een tweede leven krijgt. Dan besef je dat je leven ontzettend kostbaar is! Méér dan in zilver of goud te meten is.

Petrus herinnert de gelovigen, die in zijn tijd vervolging en weerstand te verduren hebben, hieraan. Blijkbaar hebben zij dat nodig. En blijkbaar hebben wij dat vandaag ook nodig. Petrus herhaalt wat God allemaal in het werk gesteld heeft voor de redding van jou en mij: Al in de eeuwigheid heeft Hij besloten in Christus naar ons af te dalen om Zijn liefde voor ons te openbaren. Een liefde tot in de dood. Daaraan hoeven wij niets bij te dragen, daarvoor hoeven we niet te presteren. Als een Vader is God voor ons, die Zijn kinderen mogen zijn. Dat wordt ons gegeven. Daar mag je je leven en je eigenwaarde op bouwen. Op de ontferming en liefde van God, die ook jou op het oog had en heeft.

Als je leert denken vanuit de waarde die je leven gegeven is, vanuit de kostbaarheid, ga je ook zuinig met dat leven om. Vanuit de verwondering over de rijkdom van het leven. Vanuit ontzag voor wat je is toevertrouwd. Dat bedoelt Petrus met het ‘weest heilig, want ik ben heilig’. In dit citaat uit het Oude Testament gaat het niet zozeer over heilig zijn als morele perfectie, maar over je leven leven vanuit de hoge waarde en betekenis die het heeft. Heilig zijn, betekent de roeping om werkelijk mens te zijn voor Gods aangezicht en voor anderen, wáár maken. Het aandurven om het verschil te maken. Trouw zijn aan wie je bent en je niet laten leiden door wat anderen over je denken. Misschien wel door lijnrecht in te gaan tegen de cultuur van meten is weten, van economische prestatie, van meer is beter.

Wat ben jij waard? Onze prestatiecultuur maakt dat veel mensen worstelen met een laag zelfbeeld, met onzekerheid, met een gebrek aan zelfvertrouwen. Burn-out, stress en depressie zijn de grote ziekten van de westerse wereld. Dat is geen toeval. Nu is het evangelie natuurlijk geen zelfhulpboek. Maar het maakt wel duidelijk dat er een alternatief is. Een andere wijze van denken over jezelf. Of je die voor jezelf persoonlijk overtuigend vindt, hangt af je vertrouwen op het christelijke verhaal over Jezus. Mij geeft het persoonlijk veel vreugde, hoop en vertrouwen om me gedragen te weten door de waarde die God mij toekent. Maar ook los daarvan geeft het denk ik een aanzet om je verstand te gebruiken en je niet mee te laten slepen door de gedachte dat je pas iets voorstelt in deze wereld als je iets gepresteerd hebt.

Setzt eure Hoffnung ganz auf die Gnade. Dat is: Vertrouw erop dat er dieperliggende bronnen zijn om je eigenwaarde op te baseren. So soll auch euer ganzes Leben heilig werden. Dat is: Durf vanuit die bronnen het verschil te maken. Führt auch, solange ihr in der Fremde seid, ein Leben in Gottesfurcht. Dat is: Verwonder je met ontzag over het kostbare leven dat je is toevertrouwd. Door God, Vader, Zoon en Geest.

Amen

ENG translation

Brothers and sisters in Christ,

What are you worth? What is worth a human life? How do you measure that? Is a German worth more than an Afghan? A soldier more than a citizen? A general more than a soldier? We like to measure things, quantify them. But what are you worth? Do you look at your salary slip? Or your performance? Do you sum up your contribution to our mission, society or the people around you? We are inclined to look at the value of people in economic terms in our time.

What are you worth? We are perhaps not at great distance from the time of Peter in the Roman Empire where you could buy a man, a slave, for some silver and gold in every market.

Peter helps us to look at ourselves in a very different way today. He thinks that we derive our value completely from something else. We are not bought with gold or silver, but with the blood of Christ. That may sound lugubrious to you. It refers to the death of Jesus on the cross, which we contemplate in this weeks before Good Friday. In the Christian faith the idea of substitution is present: Actually, you and I should have been punished for our sins, but Jesus paid for it in our place with death. We know of such a substitution as military personnel, if, thanks to a colleague who gives his life, he returns safely from the war. Or medical: if you get a second chance thanks to a heart transplant. That you are still alive, that is as if you get a second chance. Then you realize that your life is incredibly expensive! It is paid for. More than in silver or gold to measure.

Peter reminds the believers, who in his time suffer persecution and resistance and have a hard time with themselves, to this. Apparently they need that. And apparently we need it today. Peter repeats what God has done for the salvation of you and me: For all eternity He has decided to come down to us in Christ to reveal His love for us. A love to death. We do not have to contribute anything to this, we do not have to perform for that. As a Father, God is there for us, who may be His children. That is given to us. Thereon you can build your life and your self-worth. On the mercy and love of God, who also watched and watches over you.

If you learn to think from the value that is given to your life, of the preciousness, you also deal carefully with that life. From the wonder about the richness of life. In awe for what you have been entrusted with. That is what Peter means by ‘be holy, because I am holy’. In this quotation from the Old Testament it is not so much about being holy as moral perfection, but about living your life from the high value and meaning it has. To be holy means to live up to the calling to be truly human before God and for others. Daring to make a difference. Being faithful to who you are and not being guided by what others think about you. Perhaps by going straight against the culture of “to measure is to know”, of economic achievement, of “more is better”.

What are you worth? Our culture of performance means that many people struggle with low self-esteem, with uncertainty, with a lack of self-confidence. Burnout, stress and depression are the major diseases of the Western world. That is no coincidence. Now, of course, the gospel is not a self-help book. But it does make it clear that there is an alternative. Another way of thinking about yourself. Whether you find it personally convincing for yourself depends on your trust in the Christian story about Jesus. It personally gives me great joy, hope and confidence to know to be carried by the value that God grants me. But apart from that, I think it gives you an impetus to use your mind and not let yourself be dragged along by the thought that you only represent something in this world if you have achieved something.

“Set all your hope on the grace.” That is: Trust that there are deeper sources to base your self-worth. “Be holy yourselves in all your conduct.” That is: Dare to make a difference from those sources. “Live in reverent fear during the time of your exile.” That is: Marvel at the precious life that you have been entrusted with. By God, Father, Son and Spirit.

Amen

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

Special for Atheists

Bezinningsdienst 2 maart 2018 in The Lion’s Rock Chapel

Koffie en muffins

Muziek: Van Morrison – Sometimes I Feel Like A Motherless Child

Welkom en thema

‘Special for Atheists’ heb ik deze dienst vandaag genoemd, omdat ik het ook gewoon een keer over God wil hebben. Maar dat is gevaarlijk en lastig in onze tijd. Omdat wij daar allemaal onze twijfels bij hebben. En omdat we in de wereld om ons heen juist ook zoveel ellende zien die aan religies en andere ideologieën te wijten is. Een atheïst is iemand die niet in het bestaan van God kan of wil geloven. Juist aan dat terechte kritische geluid geef ik graag de ruimte. Vandaar ‘special for atheists’. Al moeten we met het badwater niet ook het Kind weggooien, maar een open mind houden.

Theme-song Maarten Roozendaal – Red Mij Niet

We luisteren eerst naar dit uiterst kritische lied van Maarten Roozendaal.

Uit het leven van: NN

Muziek: Edsilia Rombley – De Liefde Van Je Vrienden

Bijbelverhaal Exodus 32:1-10

De Oudheid was natuurlijk ongelooflijk religieus met alle goden waarvoor er tempels en beelden waren. Juist de Bijbel is over dat soort menselijke verzinsels heel kritisch. Ik lees jullie voor uit het boek Exodus, waarin het verhaal vertelt wordt over de bevrijding van het volk Israël uit een slavenbestaan in Egypte. Ze trekken ergens in de 15e eeuw v.Chr. door de Sinai-woestijn naar Kanaän, het land Israël. Halverwege bij de berg Sinaï, openbaart God zich in een wolk en ontvangen ze de bekende 10 geboden. Waarvan het eerste gebod luidt geen goden te dienen en het tweede geen afgodsbeelden te maken. Mozes klimt dan op de berg, maar blijft 40 dagen weg. Dan gaat het verhaal als volgt:

‘De Israëlieten wachtten tot Mozes terug zou komen van de berg Sinai. Maar het duurde erg lang. Toen gingen ze naar Aäron, en zeiden: ‘Mozes is de man die ons uit Egypte weggehaald heeft. Maar we weten niet wat er met hem gebeurd is. Maak daarom een god voor ons! Dan kan die ons door de woestijn leiden.’ Aäron zei: ‘Dat is goed. Geef me dan eerst alle gouden sieraden van jullie vrouwen, zonen en dochters.’ Meteen deden alle Israëlieten hun gouden sieraden af en gaven die aan Aäron. Aäron liet de sieraden smelten, en van het goud maakte hij een beeld van een stier. De Israëlieten riepen: ‘Dit is onze god. Hij heeft ons weggehaald uit Egypte!’ Toen Aäron dat hoorde, bouwde hij een altaar voor het beeld. Hij zei: ‘Morgen is er een feest voor de Heer.’ De volgende ochtend stond iedereen vroeg op. Ze brachten offers aan het beeld, en daarna gingen ze zitten eten en drinken. Het werd een vrolijk feest.

De Heer zei tegen Mozes: ‘Ga terug, de berg af. Want dat volk van jou, dat je uit Egypte gehaald hebt, gedraagt zich heel slecht. Ze doen nu al niet meer wat ik gezegd heb. Ze hebben een stierenbeeld gemaakt. Ze hebben voor het beeld geknield en ze hebben er offers aan gebracht. Ze zeiden: ‘Dit is onze god. Hij heeft ons weggehaald uit Egypte!’ Ik ken dit volk, Mozes! Ik weet hoe ongehoorzaam de Israëlieten zijn. Ik ben woedend op ze. Ik zal hen allemaal vernietigen, het hele volk. En probeer me niet tegen te houden!’

Muziek Tom Waits – Make It Rain

Tja, God je in de steek laat, als de dingen niet lopen zoals je wilt, wat moet je dan? Naar de hemel schreeuwen? Heeft dat zin als je toch niets van God merkt? Tom Waits probeert het in Make It Rain.

Mijmering Special for Atheists

Een God ergens ver weg, en Mozes die ze maar moeten geloven op zijn woord, die ook nog eens weg blijft. Israël vindt het maar lastig. Echte harde bewijzen voor God zijn het niet. Die zijn er ook niet. Ook in de Bijbel niet. Mijn doel is vanmorgen dan ook niet om in discussie te gaan over het bestaan van God, laat staan jullie te overtuigen.

Dat zou ook suggereren dat ikzelf 100% zeker ben van mijn zaak, en dat ben ik niet. Voor mij is de Shoa, de vernietiging van het Joodse volk in de Holocaust, wat dat betreft altijd een enorm struikelblok waar ik niet uit kom: Als God bestaat, waarom heeft Hij zijn volk, 6 miljoen Joden, dan niet gered? In mijn hoofd krijg ik dat ook niet rond.

Waarom wil ik het dan toch over God hebben? Omdat wij, denk ik, ook niet zonder God kunnen. Je ziet dat in dit verhaal gebeuren. Het volk maakt een gouden beeld van een stier, symbool voor kracht en macht. Ze zoeken houvast, oriëntatie, in een onzekere wereld. In het bestaan van de goden van de Oudheid – Venus, Jupiter, Mercurius, Hera, Baäl – geloven we niet meer, maar de dingen waar zij voor zorgen nog wel – Venus staat voor liefde, Jupiter voor macht, Mercurius voor geld en handel, Hera voor familie, Baäl voor gezondheid.

In dit verhaal, en andere verhalen in de Bijbel, wordt ons vertrouwen op dat soort zaken ontmaskert als afgoderij, dat wil zeggen: die “goden” zeggen meer over mijzelf, over mijn diepste wensen en verlangens, dan dat ze me echt overeind kunnen houden in deze wereld. Dan denken we ook per definitie te klein. Vandaar de boze reactie van God in dit verhaal: Hij ervaart het beeld wat het volk van Hem heeft als diep beledigend. We moeten per definitie een open mind houden, als we onszelf niet voor de gek willen houden met onze eigen beelden.

Rondom Jezus zie je dit verhaal zich in feite herhalen. De leiders van het volk rond 30 n.Chr. hebben het beeld van een God die hoog in de hemel alles bestuurt en als ze zich maar netjes aan Zijn regels houden, wacht hen een gouden toekomst. Daar fietst Jezus dan doorheen met zijn boodschap van Gods liefde en ontferming voor alles wat gebroken is, een verhaal over een nieuwe kans, over verzoening en vergeving. Dat past niet in hun beeld en daarom kruisigen ze Hem. Juist omdat Jezus zo radicaal onze eigengemaakte beelden van God afbreekt, voel ik het zo, dat de kans groot is dat we daar in Jezus wel écht iets van God tegenkomen. Het is in ieder geval een uitnodiging tot een open mind.

Waarom is het nodig regelmatig over God na te denken, ook als je atheïst bent? Omdat het je kan behoeden voor het zoeken van houvast op de verkeerde plekken. Omdat het geen kwaad kan ook in je eigen hoofd regelmatig een beeldenstorm te houden en je levensbeschouwing kritisch tegen het licht te houden.

Kies de god die je wil dienen wijs. Misschien loop je zomaar tegen hem/haar aan… Misschien verwoorden sommige liefdesliedjes, zoals ‘I’m a believer’, wat dat betreft wel beter wat geloven in God betekent, dan wat dan ook. Dat het niet zoveel met rationele argumentatie te maken heeft, maar met Iemand to fall in love with.

Muziek The Monkees – I’m a believer

Kaarsjes

Muziek: Arvo Pärt – Spiegel im Spiegel

Gebed

Uitsmijter Coldplay – The Scientist

Ons hoofd, onze eigen denkbeelden, onze wetenschap kan soms in de weg zitten als het om het werkelijke geheim van het leven gaat. Daarover gaat The Scientist van Coldplay.

Zegen

Laten Gods vrede en de rust van dit moment je lang bij mogen blijven.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

Winter is coming

Bezinningsdienst L.R. Chapel (23-2-2018)

Koffie en muffins

Muziek: Coldplay – Clocks

Welkom en thema

‘Winter is coming’ is het zinnetje waarmee in de serie Game of Thrones wordt aangeduid dat er een grote crisis aan gaat komen, een oorlog tussen kwaad en goed. Zo leven we in de christelijke traditie in 40 dagen ‘vastentijd’ of ‘lijdenstijd’ toe naar Goede Vrijdag en Pasen, waar het ook precies om die climax gaat. Vandaag staan we erbij stil dat het leven inderdaad niet altijd over rozen gaat, maar lijden er altijd bij komt. Hoe ga je daarmee om? Hoe kom je er doorheen? Ben je ertoe gedoemd? Die vraag klinkt door in Lost van Anouk.

Theme-song Anouk – Lost

Bijbelverhaal Evangelie van Mattheus 20:17-28

‘Jezus was op weg naar Jeruzalem. Toen hij met de twaalf leerlingen alleen was, zei hij: ‘We zijn op weg naar Jeruzalem. Daar zal de Mensenzoon uitgeleverd worden aan de priesters en de wetsleraren. Zij zullen besluiten dat hij gedood moet worden. Ze zullen hem uitleveren aan de ongelovigen. Die zullen hem bespotten, en hem met de zweep slaan. Daarna zullen ze hem aan het kruis hangen. Maar drie dagen later zal hij opstaan uit de dood.’

Toen kwam de moeder van Jakobus en Johannes bij Jezus, samen met haar twee zonen. Ze knielde voor Jezus en zei: ‘Mag ik u iets vragen?’ Jezus vroeg: ‘Wat wilt u vragen?’ Ze zei tegen hem: ‘Als u straks koning wordt, mogen mijn zonen dan naast u zitten? De één rechts en de ander links?’ Jezus gaf antwoord aan Jakobus en Johannes. Hij zei: ‘Jullie weten niet wat je vraagt! Ik zal zwaar moeten lijden. Kunnen jullie dat soms ook?’ Ze zeiden: ‘Ja, dat kunnen we.’ Toen zei Jezus tegen hen: ‘Inderdaad, jullie zullen net als ik zwaar lijden. Maar ik bepaal niet wie er straks naast mij mogen zitten. Dat bepaalt mijn Vader.’

De andere leerlingen hoorden wat Jakobus en Johannes gezegd hadden. Ze werden kwaad op de twee broers. Jezus riep de leerlingen bij elkaar en zei: ‘Jullie weten hoe het gaat in de wereld. Koningen heersen over hun volk. En mensen met macht spelen de baas over anderen. Maar zo mag het bij jullie niet gaan. Als je de belangrijkste wilt zijn, moet je anderen dienen. Als je de voornaamste wilt zijn, moet je anderen dienen zoals een slaaf doet. Zo is het ook met de Mensenzoon. Ik ben niet gekomen om over mensen te heersen. Ik ben er juist om mensen te dienen. Ik zal mijn leven geven om veel mensen te redden.’

Muziek Johny Cash – Hurt

Juist als je aan de grond zit, kun je overnieuw beginnen. Lijden brengt terug tot de essentie, zuivert.

Mijmering Winter is Coming

Jezus gaat lijden en sterven, zegt hij. En dat gaan we allemaal. Dat is een ervaringsgegeven: voor niemand van ons loopt het leven altijd op rolletjes. Soms hele perioden wel, maar dan plotseling kan er sprake zijn van ziekte, van crisis. Al krijgt de één meer op zijn bordje dan een ander, dat wel. Zeker wij als Nederlanders mogen over ‘lijden’ niet echt klagen als we het vergelijken met het harde leven van Afghanen bijvoorbeeld. En sterven, tja, sterven doen we ook allemaal. Een leven zonder lijden en dood bestaat dus niet.

De vraag is dan: hoe ga je met dat feit om? De leerlingen van Jezus, zeker hier in dit verhaal Jakobus en Johannes, zien het lijden als een nare bijkomstigheid, waar ze zo snel mogelijk doorheen willen om te gaan regeren samen met Jezus over een nieuwe wereld. Ze schakelen hun moeder in om alvast hun plekken te reserveren. Regeren is vooruitzien. Herkenbaar: we zijn liever gelukkig, welvarend en gezond, en als dat even niet zo is, proberen we hard er zo snel mogelijk uit te komen. We proberen lijden te minimaliseren.

Je zou dat ons instinct kunnen noemen, onze natuurlijke neiging om te overleven. Zo gaat het om je heen in de wereld. Zo wijst Jezus naar de koningen en mensen met macht. De struggle for life en survival of the fittest bepalen niet alleen het dierenrijk, maar ook de menselijke samenleving. Maar is dat het beste waar wij toe in staat zijn? Of is er een betere manier, een menselijkere manier?

Jezus wijst zijn leerlingen de weg van het ‘dienen’, het bewust kiezen voor de minst aantrekkelijke route, de route van lijden. Zo kiest Jezus ook zijn eigen weg naar Jeruzalem, waarvan hij blijkbaar al voorvoelt dat het zijn leven gaat kosten, dat hij gaat eindigen aan een kruis.

Waarom zou je die route dan gaan? Dat weten wij als militairen – als het goed is – wel. Hoewel wij natuurlijk liefst allemaal veilig en heel weer terug willen naar Nederland, besef je dat je in ‘dienst’ zit. Dat je dient voor de internationale rechtsorde, voor vrede en veiligheid. En dat dat eventueel je leven zou kunnen kosten. Dat blijft de uiterste consequentie van militair-zijn. In feite zit je dan op dezelfde lijn als Jezus door te stellen dat er blijkbaar hogere waarden, belangrijkere zaken zijn dan je eigen overleven en gezondheid. Blijkbaar zijn dienen, kameraadschap, vrede, vrijheid, recht of liefde het waard deze weg te gaan. We zijn er als mensen denk ik voor gemaakt – door God – om deze hoge weg van zorg voor een ander te gaan en niet de weg van onze instincten die ons eerst aan onszelf laten denken.

Al is het wel opvallend dat Jezus zélf deze weg wil gaan, maar die niet oplegt aan zijn volgelingen. Hij probeert Jakobus en Johannes er eerst bijna vanaf te houden. ‘Jullie weten niet wat je vraagt! Ik zal zwaar moeten lijden. Kunnen jullie dat soms ook?’ Zelf gaat Jezus deze weg naar zijn kruisiging en dood willens en wetens, omdat Hij gelooft dat hierdoor de wereld gered zal worden. Maar Hij verwacht niet automatisch van ons dat ook wij die diepe weg willen en kunnen gaan. Je kunt nooit van een ander verwachten, laat staan iemand verplichten, dat hij voor jou gaat lijden. Als dienen immers verplicht wordt, dan wordt het slavenwerk. Het gaat om vrijwillige dienstbaarheid, van binnen uit. Dat heeft het een waarde die bevrijdend is. Zo doet Jezus het zelf en zo wordt de wereld gered. Want als dit mogelijk is, dan is alles mogelijk!

De uitdaging van Jezus is om het lijden in je leven niet als nare bijkomstigheid te zien, maar als kans om werkelijk mens te zijn voor anderen. Je kunt dat nooit een ander opleggen, maar wel zelf beleven. Een persoonlijk voorbeeld: mijn vader kreeg enkele jaren geleden een hersenbloeding en een paar weken waren we met mijn familie op de intensive care tussen hoop en vrees. Achteraf zijn dat toch niet de slechtste momenten geweest: het samen zijn, het elkaar steunen, voor elkaar bidden, het maakt dat je intens beleeft hoeveel je van elkaar houdt, hoezeer je elkaar nodig hebt, en hoeveel kracht en moed je op dat soort momenten ook ontvangt om vol te houden. Natuurlijk was het vreselijk, maar het was ook ongelooflijk waardevol. Dat beleefde ikzelf als iets heiligs, als iets van God.

Een leven zonder lijden bestaat niet. Helaas. De vraag is hoe jij er dan mee om gaat.

Muziek Jon Foreman – The Cure for Pain

Lijden blijft lijden en wordt geen lolletje. Daar moet je niet voor weglopen of van wegkijken. Laat het er maar zijn. Dat is de beste ‘cure for pain’.

Kaarsjes

Muziek: J.S. Bach – Erbarme Dich (Uit: Mattheus Passion)

We steken kaarsjes aan als gebaar van menselijkheid in lijden, van zorg, van liefde, van hoop, van gebed. Ik geloof dat God dat ziet en er het Zijne mee doet.

Gebed – Onze Vader

Uitsmijter André Hazes – Liefde, Leven, Geven

In dit nummer komt prachtig uit dat je je niet hoeft te laten leiden door je natuurlijke neiging, maar de keuze hebt om een andere weg te gaan. ‘Het moet toch kunnen, zo te leven met elkaar.’

Zegen

Laten Gods vrede en de rust van dit moment je lang bij mogen blijven.

 

Demaskieren

Zondag heb ik de kerkdienst van mijn Duitse collega overgenomen en voor het eerst in het Duits gepreekt! Dat ging zo:

Gottesdienst im Haus Benedikt (11 feb ’18)

Vorspiel

Begrüßung
‘Jesus versammelte die Zwölf um sich und sagte zu ihnen: Wir gehen jetzt nach Jerusalem hinauf; dort wird sich alles erfüllen, was bei den Propheten über den Menschensohn steht.‘ (Lukas 18,31)

Es ist gut, dass Sie hier sind. Herzlich Willkommen zum Gottesdienst am ersten Sonntag der Passionszeit. Mit Jesus gehen wir die kommende sieben Wochen auf zum Karfreitag und Ostern.

Wir feiern diesen Gottesdienst in Namen Gottes des Vaters und des Sohnes und des Heiligen Geistes. Amen

Lied: 170:1-3
Couplet 1: Deutsch‚Lobe den Herren, dan mächtigen König der Ehren‘
Couplet 2: Nederlands‚Lof zij de Heer, Hij omringt met zijn liefde uw leven’
Couplet 3: English‚Praise to the Lord, who uniquely and splendidly made you’

Psalm 31
Bei dir, HERR, such ich Zuflucht!
Enttäusche mich nicht, zu keiner Zeit!
Rette mich, du bist doch gerecht!
Hab ein offenes Ohr für mich!
Befreie mich, so schnell es geht!
Sei für mich ein Fels, ein Versteck!
Sei für mich ein befestigtes Haus,
in das ich mich retten kann!
Ja, du bist mein Fels und meine Festung!
Dafür stehst du mit deinem Namen ein.
Zeige mir den Weg und führe mich!
Lass mich dem Fangnetz entkommen,
das man heimlich für mich ausgelegt hat.
Denn du bist es, der mich beschützt.
In deine Hand lege ich mein Leben.
Gewiss wirst du mich befreien, HERR.
Du bist doch ein treuer Gott.
Hass erfüllte mich gegen Menschen,
die sich an Nichtigkeiten klammern.
Ich aber vertraute auf den HERRN.
Jetzt kann ich jubeln und fröhlich sein,
weil ich deine Güte erfahren habe:
Du hast gesehen, wie sehr ich leide,
und erkannt, in welcher Not ich bin.
Du hast mich dem Feind nicht überlassen.
Du hast mich auf weites Feld gestellt,
wo ich mich frei bewegen kann.
In deiner Hand liegt meine Zukunft.
Rette mich aus der Gewalt meiner Feinde
Und lass mich meinen Verfolgern entkommen!

Ehre sei dem Vater und dem Sohn und dem Heiligen Geist wie im Anfang so auch jetzt und alle Zeit und in Ewigkeit. Amen

Gebet

Lesung: Gospel of Mark 8,31-38 (ENG)
Our Hungarian colleague, Oszvald, will read for us from the Gospel of Mark.

Glaubensbekenntnis

Chor: Ich lobe meinen Gott von ganzen Herzen

Predigt über Amos 5,21-24(*vertaling zie onder)
Predigttekste heute Morgen ist Amos 5:21-24. I read it in English, but it’s on your paper also in German:

‘I hate, I despise your festivals, and I take no delight in your solemn assemblies. Even though you offer me your burnt offerings and grain offerings, I will not accept them; and the offerings of well-being of your fatted animals I will not look upon. Take away from me the noise of your songs; I will not listen to the melody of your harps. But let justice roll down like waters, and righteousness like an ever-flowing stream.’

Liebe Brüder und Schwester,

Nun, wir können hier Schluss machen. Wir bekommen es von Amos heute Morgen schwer zu dauern. Seinen Worten nach geht es bei der Religion nicht darum, zu opfern und zu singen. Religion geht es nicht um die Liturgie in Tempeln und Kirchen. Gott hasst das sogar. Was machen wir hier den noch?
Es tut nicht weh, wenn wir uns von Zeit zu Zeit diese Frage stellen: Warum bin ich heute Morgen zu diesem Gottesdienst gekommen? Was suche ich hier?
Amos beobachtet zu seiner Zeit, in der Mitte des 8. Jahrhunderts v. Chr., dass das Volk Israel selbstgefällig geworden ist. Die Elite lebt in Reichtum und Frieden. Und sie danken Gott dafür mit ihren Opfern im Tempel. Für sie ist Gott jemand, der sie mit dem versorgt, was sie brauchen.
Solange du Gott mit deinen Opfern und Liedern als Freund empfindest, kannst du auf seinen Schutz und Segen zählen.
Das ist immer eine Gefahr, auch heute noch. Dass wir mit unseren Gebeten und Wünschen zu Gott kommen, damit er unseren Interessen dienen kann. Gott für uns. Gott mit uns. Wir sind Gottes Volk, also kann uns nichts passieren.
Natürlich ist unser Gott ein Gott, der tröstet, ein Gott, der sich kümmert, ein Gott, auf den Sie sich verlassen können. Aber das ist die halbe Geschichte …

Amos ist ein Prophet. Zumindest, am Anfang dieses Buches wird gesagt, dass sein Beruf tatsächlich Hirte ist. Er ist Bauer. Er hatte keine theologische Ausbildung. Er stammt nicht aus einer Priester- oder Königsfamilie. Er ist ein Außenseiter. Und vielleicht könnte er deshalb die Dinge so scharf sehen. Auf jeden Fall wird er auch von Gott berufen und inspiriert das Volk und besonders die Elite im Namen Gottes zu warnen und zu entlarven.
Ein Prophet in der Bibel ist nicht so sehr jemand, der die Zukunft vorhersagt, sondern jemand, der es wagt, die Wahrheit zu sagen. Die Wahrheit hinter der schönen Erscheinung des Lebens in Städten und Palästen. Hinter den frommen Gesichtern, dem Glanz und der Pracht, sieht Amos grobe Verstöße gegen Gesetze, Korruption, Dekadenz, eine große Kluft zwischen Arm und Reich.
Amos wagt es, etwas dazu zu sagen… Ja, das solltest du wagen! In unserem militärischen Kontext wissen wir nur zu gut, wie schwierig es ist, ein Whistleblower zu sein, Missbrauch aufzudecken.
Wir sehen es auch hier in Afghanistan, wie schwierig es ist, nicht teil zu nehmen an Missbräuchen und Korruption oder sie auch nur zu kritisieren, weil sie die Gesellschaft als Ganzes betreffen.
Oft ist die Reaktion "töte den Boten". So geschah es im Alten Testament mit vielen Propheten. Und so auch mit Jesus, lesen wir in Markus 8, wo Jesus von seinen unmittelbar bevorstehenden Leiden spricht: ‘der Menschensohn müsse vieles erleiden und von den Ältesten, den Hohenpriestern und den Schriftgelehrten verworfen werden; er werde getötet…’.

Demaskieren, das macht Amos. Er bestimmt dann das Volk Israel – aber auch Sie und mich heute – auf die Frage: Ist das Äußere Ihres Lebens mit dem Inneren gleich?
Im Text von heute ist ein Kontrast sehr stark gemalt: Gott hasst die Feste. Gott verabscheut die Feiern. Im obigen Abschnitt malt Amos, dass man in der täglichen Praxis seiner Zeit Menschen hasst, die das Gesetz aufrechterhalten wollen. Es ist nicht so sehr, dass Gott die Opfer wirklich nicht will, es ist vielmehr die Heuchelei, die Er verachtet.
Auf sehr eindringliche Weise betont Amos, dass es keine Kluft zwischen Lernen und Leben geben darf. Zwischen frommen Kirchenbesuch am Sonntag, aber am Montag belästigen wir Kollegen, klatschen, stehen auf deinem Streifen, arbeiten mit den Ellenbogen, haben kein Wort von Freundlichkeit, vertuschen die eigenen Fehler. Von außen kann es so schön sein, Gott sieht es. Und Gott findet etwas darüber.
Religion kann nicht zu etwas Unbestimmtem werden, es geht um das ganze Leben, um dich und mich. Und wenn dir das nicht auffällt, hör auf damit, sagt Amos.

Das sind harte Texte. Konfrontierend auch. Aber in Vers 24 kann man schmecken, worum es geht: "sondern das Recht ströme wie Wasser, die Gerechtigkeit wie ein nie versiegender Bach ". Hier hören wir Amos Hintergrund als Bauer im trockenen Nahen Osten. Sein Land und seine Schafe können nicht ohne Wasser leben, so wie eine Gesellschaft nicht ohne Recht und Gerechtigkeit auskommen kann.
Die Bilder, die er hier verwendet, sind sehr stark. Auf Hebräisch kann man schmecken, dass das Wasser wie ein Wasserfall herunterrollt. Und dieser fließende Strom muss an die Wadis in Israel denken. Die meisten Bäche trocknen dort in der Trockenzeit aus. Nur ein paar Ströme, die von Quellen gespeist werden, bleiben weiter fließen. So sollte es mit dem Recht sein. Sehr bodenständig geht es um den Rechtsstaat, das Rechtssystem. Aber auch Gerechtigkeit oder Ehrlichkeit zwischenmenschlich. Das ist wichtig. Wenn das nicht funktioniert, wird alles sterben.
Und darum kümmert sich Gott. Gottes Leidenschaft und Engagement, seine Barmherzigkeit gegenüber den Menschen, die Opfer davon sind, geht dieser Text durch. Und anscheinend kann Gott nicht alles von oben aus dem Himmel selbst arrangieren. Er will dich und mich darin einbeziehen.

Gott erhält uns mit diesem Text, mit dem Evangelium Jesu Christi, den Spiegel vor. Entlarvt zu sein, das ist nicht angenehm. Das ruft Widerstand hervor. Zu Amos Zeit, zu Jesu Zeit, zu unserer Zeit. Die Wochen der Leidenszeit erfordern daher viel von uns. Sie können Ihre Augen leicht vor den dunklen Seiten unseres Lebens, unserer Welt schließen. Aber ich ermutige Sie Jesus mit offenen Augen auf dem Weg zum Kreuz zu folgen. Wo er durch unseren Sünden und für unsere Sünden geopfert wurde.
Was Amos in seiner Zeit nur teilweise gelungen ist, ist Jesus vollständig gelungen. Alle Masken fallen in der Nähe des Kreuzes Christi. Dort offenbart Gott Seine Liebe in vollen Zügen, unsere Heuchelei ist tot… Lass es in deinem eigenen Leben so sein, dass du dich bloßstellen lässt. Dass du dich vor niemandem verstecken musst, nicht einmal vor Gott. Und dann feiern Sie weiter die Gottesdienste, opfern Sie Ihre Opfer und Gebete, hier und wo immer Sie sind.
Der Gott der Hoffnung erfülle uns mit aller Freude und mit allem Frieden im Glauben, damit ihr reich werdet an Hoffnung in der Kraft des Heiligen Geistes. Amen.

Lied mit Chor: Rock my soul

Fürbitten + Stille + Vater Unser

Lied 179
Couplet 1: Deutsch‚Nun danket alle Gott‘
2: Nederlands‚Die eeuwig rijke God‘
3: English‚All praise and thanks to God’

Abkündigungen

Segen
Der HERR segne dich und behüte dich;
der HERR lasse sein Angesicht leuchten über dir und sei dir gnädig;
der HERR erhebe sein Angesicht über dich und gebe dir Frieden. Amen

Chor: Meine Zeit steht in deinem Händen

Kirchenkaffee

VERTALING PREEK
Preek over Amos 5:21-24

Geliefde broeders en zusters,

Nou, wij kunnen wel opbreken hier. Amos geeft ons er goed van langs vanmorgen. Volgens hem gaat godsdienst niet over het brengen van offers en het zingen van liederen. Godsdienst gaat niet om de liturgie in tempels en kerken. Dat haat God zelfs. Wat doen we hier dan nog?
Het kan geen kwaad als we die vraag onszelf af en toe stellen: Waarom ben ik hier vanmorgen eigenlijk naar deze kerkdienst gekomen? Wat heb ik hier te zoeken?
Amos neemt waar in zijn tijd, midden 8e eeuw voor Christus, dat het volk Israel zelfvoldaan is geworden. De elite leeft in weelde en vrede. En ze danken God ervoor met hun offers in de tempel. Voor hen is God iemand die hen voorziet met wat ze nodig hebben. Zolang je God maar te vriend houdt met je offers en liederen, kun je rekenen op zijn bescherming en zegen.
Dat is altijd een gevaar, ook vandaag de dag nog. Dat wij met onze gebeden en wensen bij God komen, zodat Hij onze belangen kan dienen. God voor ons. Wij zijn Gods volk, dus ons kan niets gebeuren.
Natuurlijk is onze God een God die troost, een God die zorgt, een God op wie je kunt rekenen. Maar dat is de helft van het verhaal…

Amos is een profeet. Tenminste, aan het begin van dit boekje wordt verteld dat zijn beroep eigenlijk schaapherder is. Hij heeft geen theologische opleiding gehad. Hij is niet afkomstig uit een priesterlijke of Koninklijke familie. Hij is een outsider. En misschien ziet hij de zaken daarom misschien wel zo scherp. In ieder geval is Hij ook door God geroepen en geïnspireerd om namens God het volk, en in het bijzonder de elite, te waarschuwen en te ontmaskeren.
Een profeet is in de bijbel niet zozeer iemand die de toekomst voorspelt, maar iemand die de waarheid durft te vertellen. De waarheid achter de schone schijn van het leven in de steden en paleizen. Achter de vrome gezichten, pracht en praal, van zijn dagen ziet Amos grove schending van het recht, corruptie, decadentie, een enorme kloof tussen arm en rijk.
Amos durft daar wat van te zeggen. Ja, dat moet je maar durven! In onze militaire context zijn we daar maar als te bekend mee hoe lastig het is om klokkenluider te zijn, om misstanden aan de kaak te stellen. We zien het ook om ons heen hier in Afghanistan hoe lastig het is je ontrekken of zelfs maar kritiek te hebben op misstanden en corruptie die de hele samenleving doortrekken. Niet zelden is de reactie ‘kill the messenger’. Zo gebeurde het in Oude Testament ook met veel profeten. En zo weet ook Jezus, lazen we in Markus 8, waar Jezus spreekt over zijn aanstaande lijden: ‘der Menschensohn müsse vieles erleiden und von den Ältesten, den Hohenpriestern und den Schriftgelehrten verworfen werden; er werde getötet…’

Ontmaskeren, dat is wat Amos doet. Hij bepaalt het volk Israel toen, maar ook jou en mij vandaag, bij de vraag: Klopt de buitenkant van je leven met de binnenkant?
In de tekst van vandaag wordt heel sterk een contrast geschilderd: God haat de feesten. God verafschuwt de samenkomsten. In het gedeelte hiervoor schildert Amos namelijk dat in de praktijk van alledag men de mensen die het recht willen handhaven haten. Het is niet zozeer dat God werkelijk de offers niet wil, het is veel meer de schijnheiligheid die Hij verafschuwt.
Op hele heftige wijze benadrukt Amos hiermee dat er geen kloof mag zijn tussen leer en leven. Tussen vroom ter kerke gaan op zondag, maar op maandag weer je collega’s dwars zitten, roddelen, op je strepen staan, met je ellebogen werken, geen vriendelijkheid woord over hebben, eigen fouten verdoezelen. Van de buitenkant kan het nog zo mooi zijn, God ziet het wel. En God vindt daar iets van. Godsdienst mag niet iets zweverigs worden, het gaat over het hele leven, over jou en mij. En als dat niet merkbaar is, stop er dan maar mee, zegt Amos.

Dat zijn pittige teksten. Confronterend ook. Maar in vers 24 proef je waar het allemaal om gaat: ‘sondern das Recht ströme wie Wasser, die Gerechtigkeit wie ein nie versiegender Bach’. Hier horen we Amos’ achtergrond als boer in het droge Midden-Oosten in doorklinken. Zijn land en zijn schapen kunnen niet zonder water, zoals een samenleving niet zonder recht en gerechtigheid kan. De beelden die hij hier gebruikt zijn heel sterk. In het hebreeuws proef je dat het water neer rolt als een waterval. En die stromende beek, daarbij moet je denken aan de wadi’s in Israel. De meeste beekjes drogen daar op in het droge seizoen. Alleen enkele stromen die door bronnen gevoed worden, die blijven stromen. Zo moet het met het recht zijn. Heel down to earth gaat het om de rechtsstaat, het juridisch systeem. Maar ook de gerechtigheid of eerlijkheid, gewoon intermenselijk. Dat is essentieel. Als dat niet werkt, gaat alles dood. En daarom bekommert God zich. Gods passie en betrokkenheid, zijn ontferming over de mensen die daarvan de dupe zijn, dat doortrekt deze tekst. En God kan dat blijkbaar niet allemaal van bovenaf uit de hemel zelf regelen. Daarbij wil Hij jou en mij inschakelen.

God strijkt ons met deze tekst, ja met het evangelie van Jezus Christus, tegen de haren in. Ontmaskerd worden, dat is niet fijn. Dat roept weerstand op. In Amos’ tijd, in Jezus’ tijd, in onze tijd. De weken van de lijdenstijd vragen daarom veel van ons. Je kunt gemakkelijk je ogen dicht doen voor de donkere kanten van ons leven, van onze wereld. Maar wij volgen Jezus op zijn weg naar het kruis met open ogen. Waar hij geslachtofferd werd door onze zonden en voor onze zonden. Wat Amos in zijn tijd maar deels gelukt is, is Jezus volkomen gelukt. Bij het kruis van Christus vallen alle maskers af. Daar openbaart God ten volle Zijn liefde, daar loopt onze schijnheiligheid dood. Laat het zo ook in je eigen leven zo zijn, dat je je laat ontmaskeren. Dat je je voor niemand, ook voor God niet, hoeft te verstoppen. En blijf dan gerust zo de kerkdiensten vieren, je offers en gebeden brengen, hier en waar je ook bent.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.

Discipline


Liturgie bezinningsdienst 9-2-‘18

Koffie en muffins
Muziek: Bill Fay – Never Ending Happening

Welkom en thema
Wil je daadwerkelijk een goed mens zijn, tot in de puntjes? Per definitie toch onhaalbare kaart, denk je misschien… En is het niet lekker ook wel eens te schipperen? Dat duiveltje en engeltje op de schouder herkennen we allemaal wel: naar welk stemmetje luister je? Is het werkelijk mogelijk jezelf, je werk, onze missie te verbeteren met absolute discipline. Of is het verspilde energie en kun je beter compromissen sluiten… Daar gaat het vanmorgen over, en die tweestrijd klinkt ook door in Make Me Pure van Robbie Williams.

Theme-song Robbie Williams – Make Me Pure

Bijbelverhaal Evangelie van Markus 10:17-22
Doen wat goed is, dat is een hele prestatie. Daarover gaat het Bijbelverhaal van vandaag uit het evangelie van Markus. Over iemand die bij Jezus komt en vraagt naar de beste regels om zich aan te houden:
‘Toen ze verdergingen, kwam er iemand op Jezus af. Hij knielde voor Jezus en vroeg: ‘Goede meester, hoe kan ik het eeuwige leven krijgen?’ Jezus zei tegen hem: ‘Je noemt mij goed, maar waarom? Alleen God is goed, verder niemand. En je weet toch welke regels er in de wet staan? Je mag niemand vermoorden. Je mag niet vreemdgaan. Je mag niet stelen. Je mag niet liegen. En je moet eerlijk zijn en respect hebben voor je vader en je moeder.’ Toen zei de man: ‘Meester, ik houd me aan al die regels. Al mijn hele leven.’ Jezus keek vol liefde naar de man. Hij zei: ‘Er is nog één ding dat je moet doen. Ga naar huis, verkoop alles wat je hebt en geef het geld aan de armen. Dan ligt er in de hemel een grote beloning voor je klaar. Als je alles weggegeven hebt, kun je terugkomen en met mij meegaan.’ Toen de man dat hoorde, werd hij somber. Hij liep teleurgesteld weg. Want hij was erg rijk.’

Muziek Josh Garrels – Zion & Babylon
Ja rijk worden, dat willen we allemaal, maar ben je dan echt rijk, als afstand doen van rijkdom, geld en goed verdraait lastig is?

Mijmering Discipline
Als er al zoiets is als een hemel en een eeuwig leven – ik denk van wel natuurlijk – dan willen we daar allemaal wel naar toe. Niet zo’n gekke vraag dus van deze zeer gelovige man die bij Jezus komt met de relevante vraag: hoe kom ik daar? Hoe krijg ik dat eeuwige leven? You have to live by the book. Je netjes aan alle regeltjes houden. Dat is wat deze vent denkt, en dat is wat wij denken: Wil je het in het leven goed doen, dan moet je je immers gedisciplineerd kunnen gedragen. Hard werken. Goed zijn voor de mensen om je heen. Gezond leven en die vette hap laten staan. Jezelf af en toe wegcijferen. En er staan als het moet.

En dat is niet zo’n gekke gedachte: Jezus beaamt dat in zekere zin door te verwijzen naar de wet, de beroemde Tien Geboden. Maar het gesprek krijgt een andere wending als deze vent claimt dat hij dat allemaal al netjes en vanaf zijn jeugd gehouden heeft. Waren jij en ik maar zulke lieverdjes. En toch voel je hier al dat er iets wringt. Want iemand die met droge ogen beweert eigenlijk al perfect te zijn… Dat voelt niet lekker. Dat is ongeloofwaardig en arrogant. De meest gedisciplineerde mensen zijn dan ook meestal niet de meest aardige mensen. Van die mensen bij wie alles altijd spik en span is, met een teflonlaagje, waar elk smetje van af glijdt.

Discipline heeft voor ons op die manier een beetje een negatieve, beperkende, lastige klank. Maar dan kijken we niet ver genoeg. Discipline heeft alles te maken met het woord ‘discipel’ dat in de Bijbel gebruikt wordt voor de volgelingen en leerlingen van Jezus. Het Latijnse werkwoord discere ligt daaraan ten grondslag, dat ‘leren’ of ‘onderwezen worden’ betekent. Met andere woorden: discipline heeft niet zoveel te maken met je houden aan bepaalde regels, maar veel meer met het vermogen en de bereidheid werkelijk te willen leren. En dat ontbreekt bij deze rijke man, die eigenlijk veels tevreden is met zijn eigen comfortabele bubbel. Hij zocht bij Jezus eigenlijk alleen bevestiging van zichzelf en zijn eigen goedheid.

Hier staat dus veel meer op het spel dan dat Jezus rijkdom afkeurt of zo. Nee, het is geen discussie over rijkdom: Of dat Jezus van ons vraagt om álle regels te houden én alles wat we hebben weg te doen. Het is zijn bedoeling niet de lat voor ons allemaal hier¯ te leggen! Wel: Ben je bereid om dat zelfvoldane leventje met je eigen zekerheden achter te laten en met mij mee te gaan? Vraagt Jezus hem. Denk je, geloof je, dat er werkelijk nog wat voor jou te halen valt, nog wat te leren valt in het leven. Denk je dat er iemand is die jou nog wat te vertellen heeft. Of weet je allemaal zelf al wel precies hoe het zit?

Als gelovige denk ik natuurlijk dat er God is, die ons wat dat betreft altijd nieuwe inzichten en perspectieven kan bieden. Wat dat betreft is die school van Jezus zo slecht nog niet denk ik. Maar deze vorm van discipline, van discipelschap, die gun ik ons allemaal. Dat wij onszelf niet met allerlei regeltjes in proberen te dekken. Maar dat je soms ook gewoon radicaal durft te gaan voor het goede. Niet voor wat jij denkt dat goed is – dan blijf je in je comfortzone – maar voor wat je gezegd wordt wat goed voor je is.

In feite zat deze man opgesloten in zichzelf. Hij had geen eens meer oog voor de armen die hij zou kunnen helpen. Echte discipline komt altijd omdat er een ander is, naar wie we willen luisteren, die ons uitdaagt, die ons motiveert en boven onszelf uit doet stijgen. Die ander is voor mij God, maar dat kan ook je collega zijn, of je geliefde thuis. Die A/ander voor wie je het doet, voor wie je door het vuur gaat.

Met die gedachte luisteren we naar:

Muziek Guus Meeuwis – Dat Komt Door Jou

Kaarsjes
Muziek: Now We Are Free (Uit: “Gladiator”)
We steken kaarsen aan als gebaar van meeleven, liefde, herinnering, hoop, troost. En ik geloof dat God dat ziet en er het Zijne mee doet.
Voor thuis, waar jij en ik gemist worden, om kracht en liefde.
Voor Afghanistan, om vrede en recht in dit verscheurde land.
Voor alle collega’s op missie, dat zij bewaard blijven en hun werk vruchtbaar is.

Gebed – Onze Vader

Uitsmijter Alex Roeka – Zingen In De Storm
Ook buiten je comfortzone willen werken. En open staan voor wat je dacht wat onmogelijk was. Dat is discipline. Zo zingt Alex Roeka daarover in Zingen In De Storm.

Zegen
Laten Gods vrede en de rust van dit moment je lang bij mogen blijven.

Dit bericht kan informatie bevatten die niet voor u is bestemd. Indien u niet de geadresseerde bent of dit bericht abusievelijk aan u is toegezonden, wordt u verzocht dat aan de afzender te melden en het bericht te verwijderen. De Staat aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die verband houdt met risico’s verbonden aan het elektronisch verzenden van berichten.

This message may contain information that is not intended for you. If you are not the addressee or if this message was sent to you by mistake, you are requested to inform the sender and delete the message. The State accepts no liability for damage of any kind resulting from the risks inherent in the electronic transmission of messages.